Historie van Giessen
Fragmenten uit de historie van Giessen
De bewoning van Giessen gaat ver terug. Zo is er een oorfragment van een Romeinse kruik gevonden (Modderman, “Oudheidkundige vindplaatsen in het Land van Heusden en Altena volgens de gemeenten”, Brabantia, 1953, p. 16).
De eerste vermelding van Giessen dateert uit 1178. Dit betreft een stuk waarbij Godfried – bisschop van Utrecht – onder andere de tienden van Giessen en Woudrichem aan het kapittel van Oudmunster restitueert. Deze latijnse tekst spreekt over “Giscen et in Waldrichem” (Koch I, 1970, p. 344). In 1228 bevestigt Paus Gregorius IX het kapittel van Oudmunster te Utrecht in het bezit van onder andere zijn hoven en tienden te Giessen en Brakel. Deze latijnse tekst spreekt over “curtes et décimas quas habetis in Gecen, Bracle” (Koch II, 1970, p. 80).
Het kasteel van Giessen heeft gestaan tussen Burgstraat 19 en 21). Het kasteel dateert waarschijnlijk uit circa 1260. In 1263 treedt “Arnoldo de Ghisene” op als getuige bij der verkoop door Willem van Altena aan het klooster te Villars van onder andere het laag gericht en beheer van de dijken van Rodengooi (thans het Munnikenland) en de tienden van Schalkwijk (Sloet 1-3, 1872). De gronden te Schalkwijk werden voorheen in leen gehouden door ridder Arnoldus van Giessen. De Latijnse tekst luidt: “Praetera Dominus Arnoldus de Ghisene Miles, terram suam, juxta Scalcwyc jacentem, quam de nobis tenebat in feodum (…)”, (Bondam, 1783, p. 570). Het kasteel van Giessen is gesloopt rond 1308.
Vastraat van Giessen stond aan de zijde van de hertog van Brabant tegenover Gelre. “Doen die hertoge vernam, Dat die Grave niet en quam Van Hollaht, alse hijt onthiet, Daer om nochtan en woude hi niet, Die hertoge, doen weder keeren; Maer hi toech voort met grooter eeren; Want doen dede den raet Van Gissene her Vastraet, Dat men scepe genoech ghewan” (Rymkronyk van Jan van Heelu, regels 2955-2965).
De kerk van Giessen wordt voor het eerst genoemd in 1241, ter gelegenheid van bevestiging van schenkingen aan het kapittel van Oudmunster te Utrecht. De Latijnse tekst spreekt over "ecclesia in Gezen" (Oorkondenboek Sticht II, nr. 961).
De markt van Giessen wordt voor het eerst genoemd in 1283 (Koch IV, 1970, p. 325). In 1322 wordt de "Ghiecenre merckt" genoemd (NL-HaNA, Heren van Altena, 3.19.02, inv.nr. 84 ). In 1440 (Memorialen van het Hof, p. 261) en 1476 (Handvest van het land van Altena) werd die markt nog gehouden. In 1739 wordt de markt genoemd.
Behalve het kasteel van Giessen was er nog een versterkte woning. In 1328 draagt Gijsbrecht van de Zande zijn huis, hofstede en zate met gracht op het Zand te Giessen op ten behoeve van Graaf Willem III. “sijn huys ende sine hofstede ende sijn ghesete metten graften ende al dat daer binnen es, alsoe alst upt Zant te Ghiecen gheleghen es ende daer die zelve Ghisebrecht in wonachtich es (…)”, (Registers van de Hollandse grafelijkheid 1299-1345).
In 1382 wordt genoemd een molen te Giessen (Beelaerts van Emmichoven, regesten nr. 4), waarschijnlijk langs de Maasdijk. In 1412 wordt genoemd een molen te Giessen (NA 3.19.02), niet duidelijk is waar die molen heeft gestaan.
Oude kaartenvan Giessen
Plattegrond dorp Giessen, circa 1600, detail rond de kerk, detail Den Wenaart en Inschiet.Kadastrale overzichtskaart gemeente Giessen 1830, (tabel met eigenaren).
Kadastrale kaart Giessen - dorp, Romboutspolder en Weenaart 1830.
Kadastrale kaart Giessense Weide 1830.
Kadastrale kaart Giessen - uiterwaarden 1830.
Kadastrale kaart Giessen - Den Ing, De Windakkers en De Kersboomgaard 1830.
www.atlas1868.nl
Luchtfoto Giessen 1944
In 1944 bestond het dorp Giessen uit de Kerkstraat, Maasdijk, Burgstraat, Schoolstraat, Groenstraat en Achterstraat (Hogelandstraat).
Buiten het dorp lagen de Giessensesteeg, Hoofdgraaf, Rietdijk, De Eng, Heulsteeg, Stenen Heul en Eendenveld (Luchtfoto 1944, Giessensesteeg, Luchtfoto 1944, Hoofdgraaf en Rietdijk).
Oude en/of verdwenen gebouwen in Giessen
Kerkstraat
Kerkstraat 2 te Giessen is de Hervormde Kerk. Dit pand is een rijksmonument.
Hier een tekening van de kerk tekening uit 1740. Een aantal foto's van de kerk:
foto 1,
foto 2,
foto 3.
Ter plaatse van Kerkstraat 1A stond vroeger de school. In 1619 was meester Melchior schoolmeester te Giessen, in 1620 wordt genoemd schoolmeester Van Erckel en schoolmeester Hermen Jasperzen (Classes van de Nederlandse hervormde kerk 1573-1620, VIII Classis Gorinchem, p. 449, 487 en 495).
Burgstraat
Burgstraat 2 te Giessen is de voormalige parstorie (foto1, foto 2). Het pand is in 1877 gebouwd en tot 1956 in gebruik geweest als pastorie. Daarna is het gebruikt als winkel, thans is het een kantoor. Het pand is een gemeentelijk monument.
Op de plaats van de in 1986 gebouwde woningen Burgstraat 4-4A stond vroeger het pand van de wagenmakerij Elshout (foto 1, foto 2, foto 3, foto 4). Dit uit 1616 daterende pand had in de gevel een steen van St. Joris en de draak.
Het pand is in 1982 afgebrand.
Burgstraat 3 is een gemeentelijk monument, vroeger woonde hier familie De Zeeuw (foto). Voor 1920 stond hier een al een boerderij (op de achtergrond van deze foto).
Ter plaatse van het huidige Burgstraat 12 stond tot 1909 de boerderij van Van der Wiel (links op deze foto).
Burgstraat 5-7 was een boerderij van Biesheuvel die rond 1850 werd ingericht als Gereformeerde Kerk Giessen/Rijswijk en als zodanig in gebruik was tot 1931. Later was hier de garage van Elshout en vervolgens de fietsenwinkel van Elshout (foto).
Burgstraat 14 was vroeger café Westerlaken foto 1.
Ter plaatse van Burgstraat 9 stond vroeger de boerderij van De Kok/Westerlaken (rechts op deze foto) het is gesloopt rond 1970.
Op Burgstraat 18 was vroeger supermarkt Schouten gevestigd (foto1, foto2).
Eerder stond hier een boerderij (derde pand aan de linkerkant op deze foto), het is gesloopt rond 1970.
Tussen Burgstraat 20 en 22 stond een maalderij van Schouten, deze is geloopt rond 1977.
Burgstraat 13 is gebouwd rond 1900.
Burgstraat 15 was de boerderij van de gebroeders St. Maartensdijk. Dit pand is gesloopt rond 1970.
Ter plaatse van Burgstraat 22 stond vroeger een boerderij (foto 1, foto 2). Deze is gesloopt rond 1970.
Ter plaatse van Burgstraat 26 stond vroeger de boerderij van De Lorm (foto 1, foto2, foto3, foto4, foto5, foto6). Dit pand is rond 1980 afgebrand (foto1, foto2, foto3).
Ter plaatse van Burgstraat 21D-21F stond vroeger de brandweerkazerne (foto 1, foto 2, foto3). Dit pand is in 2013 gesloopt.
Burgstraat 28 is gebouwd in 1940.
Burgstraat 30 is gebouwd rond 1900.
Burgstraat 32 dateert uit 1918.
Ter hoogte van Burgstraat 38 stond vroeger de boerderij die door De Lorm werd gebruikt (foto 1, foto 2). Het pand is rond 1970 gesloopt.
Maasdijk
Tegenover het huidge Reygerboslaan 32 heeft langs de dijk een woning gestaan, welke is gesloopt rond 1970.
Maasdijk 9 is een boerderij uit circa 1800.
Ter plaatse van Maasdijk 10 stond vroeger de woning van Roza (foto). Het is rond 1945 gesloopt.
Ter plaatse van Maasdijk 11 stond vroeger het café De Lorm, dit pand werd ook gebruik als raadhuis van Giessen. Het is rond 1930 gesloopt. In het daarna gebouwde pand was slijterij De Lorm gevestigd.
Maasdijk 12 was een boerderij uit circa 1900, dit pand is in 2012 afgebrand.
Maasdijk 14 was de rijwielzaak van Elshout (foto1, foto2).
Maasdijk 15-16 is gebouwd in 1930 als gemeentehuis van Giessen. Het is als zodanig in gebruik geweest van 1933 tot de gemeentelijke herindeling van 1973. Daarna heeft de Hervormde Kerk dit pand gebruikt als kerkelijk centrum, totdat in 2010 het nieuwe pand Kerkstraat 4 is gebouwd.
Maasdijk 17 was de smederij van Garstman. Later heeft hier de kunstenaar Ton Koops gewoond. Het pand is een gemeentelijk monument (foto).
Maasdijk 19 is een gemeentelijk monument (foto).
Maasdijk 21 is een gemeentelijk monument (foto).
Het op de grens met Rijswijk gelegen Maasdijk 27 is een rijksmonument (foto 1, foto 2, foto 3).
Hogelandstraat
De Hogelandstraat heette vroeger de Achterstraat.
Ter plaatse van Hogelandstraat 1B bevond zich vroeger de boerderij van Van Eeten/Schaap (foto 1, foto 2, foto 3, foto 4, foto 5). Deze boerderij is afgebroken rond 1970 waarna mw. Schaap de woning Hogelandstraat 1A heeft laten bouwen.
Hogelandstraat 1 werd vroeger bewoond door Maar Hak (foto).
Ter plaatse van Hogelandstraat 5 bevond zich vroeger het pand van ’t Hooft, dit is in 1958 afgebrand. Daarna is hier een nieuwe woning gebouwd.
Hogelandstraat 7 was een boerderij, gesloopt rond 1972.
Daarna was er een huisvesting voor buitenlandse gastarbeiders (foto1, foto2).
Hogelandstraat 9 was een boerderij, gesloopt rond 1970.
Hogelandstraat 11 was een woning uit 1960, welke is gesloopt rond 2000.
Hogelandstraat 13 was vroeger de woning van kolenhandelaar Roza.
Hogelandstraat 15 was vroeger de winkel van Valk, dit pand is gesloopt rond 1972.
Groenstraat
Het pand Schoolstraat 1-Groenstraat 1 was sinds 1878 de school. Er naast (thans onderdeel van het pand Burgstraat 12) werd in 1910 een nieuwe openbare school gebouwd. Het pand Schoolstraat 1-Groenstraat 1 werd gebruikt door ’t Hooft als schilderwerkplaats, later had Wiggelaar hier een naaimachinehandel (foto 1, foto 2). Het pand is thans in gebruik als twee woonhuizen.
Tussen Groenstraat 1 en 5 heeft de schoolmeesterswoning gestaan. Deze is gesloopt rond 1977.
Groenstraat 2B was vroeger het huis van Verhoeven, tot begin 2020 was daarin doe-het-zelf-zaak Beukhof gevestigd (foto 1, foto 2).
Groenstraat 5 is gebouwd in 1880.
Groenstraat 7 is gebouwd in 1927.
Aan de Groenstraat naast het huidige Reygerboslaan 2 strond tot circa 1970 een woning.
Aan de Groenstraat ter hoogte van de openbare school stond tot circa 1970 een woning.
Ter plaatse van Groenstraat 9 stond tot circa 1970 een woning.
In het pand Groenstraat 11/11A had Van Tilborg een kruideniersbedrijf.
Schoolstraat
De boerderij Schoolstraat 3 is gebouwd rond 1900.
De woning Schoolstraat 8 is gebouwd in 1928.
Parallelweg
De meubelhandel Kant was vroeger gevestigd aan Parallelweg 70 (dorpshuis De Heerlijkheid). Later was hier gevestigd Hak&Ham en nadien ACS. Thans is het verbouwd tot het appartementengebouw "De Riethof".
Giessensesteeg
Giessensesteeg 2 is de voormalige fortwachterswoning. Het is een rijksmonument.
Giessensesteeg 2A is het fort te Giessen. Het is gebouwd in 1879. De gebouwen A, B en C en de artillerieloods zijn allemaal rijksmonumenten.
Giessensesteeg 15 was vroeger de dierenvoederwinkel Tameris (foto).
Op Giessensesteeg 14 was vroeger garage Uitwaard gevestigd (foto).
Heerlijkheidstraat
Ter plaatse van Hogelandstraat 43 heeft tot circa 1972 een woning gestaan.
Ter plaatse van Heerlijkheidstraat 2-2A was tot circa 1972 het transportbedrijf Van der Vliet gevestigd (links op deze foto).
Ter plaatse van Heerlijkheidstraat 4 stond vroeger het dorpshuis De Heerlijkheid). Dit pand is in 2013 gesloopt.
Jagerspad
Het zwembad "De Kikvors" stond aan het Jagerspad (foto1), foto2). Het is 2014 gesloopt (foto).
Jagerspad 30 was de bibliotheek van Giessen, het pand dateert uit half jaren 80 (foto). Voorheen was de biblotheek gevestigd in het gebouw van de sporthal.
Guldenaerde
Ter hoogte van Guldenaerde 1-3 was vroeger een hertenkamp (foto). Later is dit verhuisd naar het Almbos.
Karbogerd
Karbogerd 1A was de voetbalkantine van V.V. Giessen (foto).
Oude functies / beroepen in Giessen
| jaar | naam | functie / beroep |
|---|---|---|
| 1424 | Lenel Aerts soen van Baex, bastaert | richter in den ghericht van Ghiessen |
| 1424 | Jan Kuyst Jan Aernt Wielen soen, Roelof Kuyst Jan Eghen soen, Dirc Rommel Jacop Godevaerts saen ende Dirc Ghijsbrechs soen | heemraders |
| 1465 | Adriaen van Herlaer | richter in den ghericht van Gyessen |
| 1480 | Zeger Sass | cureit te Giessen |
| 1516 | Arien van Dockenbeeck en Seger van Uutwiick | keersluiden van Giessen en Andel |
| 1520 | mr. Rijck | kapellaan te Giessen |
| 1541 | Lyonis van Weyborch | leenman van Giessen |
| 1538-1545 | Jan van Goor / Jan van Goer | schout tot Giecen /schout van de Ghysen |
| 1545 | Thuenis Jansz. Kuysten | groote waersman van beyde die Andelen ende Giessen |
| 1560 | Jan Pyck | schout tot Gyssen |
| 1560 | Jan van Goer | gemachticht schout |
| 1560 | Balthen Janss, van Goer, Aert Bruynss en Pons Heestenss. | naebuyeren tot Ghyssen |
| 1565 | Jan van Emmikhoven | schout van Giessen |
| 1568 | Matthijs Dircksz., Adriaen Adriaensz. Waelen, Cornelis Aertsz. en Jan Cornelisz. | heemraden van Giessen |
| 1568 | Frans van Sichem Cornelisz., Matthijs Dircksz. en Joost Adriaensz. | heemraden van Giessen |
| 1571 | Adrianus Joosten | pastoor |
| 1571 | Wolfart Cornelissen en Zeger Loijsen van Emmickhoven | Kerkmeesters |
| 1571 | Matthijs Dircxsen en Jan Cornelissen | Heilige-geestmeesters |
| 1571 | Joost Arienssen | koster |
| 1572 | Mathijs Dircksz. | gemachticht schout tot Ghiecen |
| 1572 | Willem Willemsz., Zeger van Emmichoven Leonijsz., Jan Corn.z. en Jan Engebertsz. | heemraeden |
| 1578 | Dirck van Zevender | schout tot Giessen |
| 1578 | Segher Loeyensz. van Emmechoven | hooge waarsman van Andel en Giessen |
| 1578 | J?an Cornelisz | waarsman van het Endevelt |
| 1578 | Steven Jacopsz | gemachtigt schout van Giessen |
| 1580 | Jan Engbertsz | hoge waarsman van Andel en Giessen |
| 1596 | Jan Pieck | schout van Giessen |
| 1602 | Cornelis Anthoniszn | schout te Giessen |
| 1619 | Melchior | schoolmeester tot Giessen |
| 1620 | van Erckel | schoolmeester |
| 1620 | Hermen Jasperzen / Herman Jasperszen | schoolmeester aen de Gysen |
| 1629 | Seger Jansz. van Emmichoven, Matthijs Segersz. van Emmichoven, Anthonies Cornelisz., Meynert Herbertsz. de Groot, Roeloff Michielsz. en Jan Stevensz. | heemraden van Giesen |
| 1630 | Filips van Zevender | hoog waarsman van Andel en Giessen |
| 1639 | Matthijs Muyter | schout en secretaris van Giessen |
| 1645 | Anthonis Cornelisz en Peter Harmans Pus | heemraden van Giessen |
| 1628-~1650 | Mattheus Muyter / Matheus Muijter / Matheus Muyze / Matthijs Muijter | schout van Giessen en den Wenaard |
| 1650 | Jan Otten Feijter | schepen tot Giessen |
| 1639-1654 | Willem Geeritsz. van Weerthuijsen / Willem Gerardsz. | kooyman / koijman |
| 1674 | Herbert Willemse van Weerthuijsen | schepenen van Giessen |
| 1675 | Adriaen Pusch/ Adrijaen Pus | drossaert van de Wenaert en schout tot Giessen |
| 1675 | Ar. Heuvelcamp | secretaris tot Giessen |
| 1675 | Mouweris Maertens van Rossum | diaconen van Giessen |
| 1675 | Jan Otten de Feijter, Adriaen Heuvelcamp en Matthijs Willemsz. van Emmichoven | schepenen van Giessen |
| 1676 | Willem Esch | schoolmeester te Giessen |
| 1678 | Roeloff Ernsten, Huijbert Barentsz., Aert Barthelsz. Rijcken en Harmen Cornelisz | armeester en diaken van de kerk van Giessen |
| 1678 | Adriaen Pietersz Pus | Schout te Giessen |
| 1679 | Adriaen Heuvelcamp en Govert Bijl | schepenen van Giessen |
| 1680 | Adriaen Struijck | bakker te Giessen |
| 1723 | Arien de Smiet, Pieter van Heerdt, Dirck Dalm en Corn. Pus | schepenen tot Giessen |
| 1724 | Pieter van Keert | schepen tot Giessen |
| 1728 | Jan van As | secretaris van Giessen |
| 1737 | Abraham van Hoey | schout van Giessen |
| 1723-1737 | Cornelis Heuvelkamp/ Heuvelcamp | schout te Giessen |
| 1735 | Tjerk Hanedoes | stadhouder-griffier van de leenhoven van Emmikhoven en Giessen |
| 1742 | Jan van As | provisioneel schout van Giessen |
| 1750-1752 | Cornelis Bel | schout en secretaris |
| 1799 | Gerrit Sterrenburg | schoolmeester |
| 1787-1800 | Sebastiaan Kuijpers | notaris en procureur in Giessen |
| 1810 | Anthonie Janse van Andel | hoge waarsman van Andel en Giessen |
Straten en postcodes in Giessen
Hieronder vindt u een overzicht van straten en postcodes in Giessen in 2019.
| straatnaam | nummers | postcode |
|---|---|---|
| Ambachtstraat | 1-16 | 4283 JD GIESSEN |
| Andriëtte Peereboom | 1-27 | 4283 GP GIESSEN |
| Bedrijvenstraat | 2-10 | 4283 JH GIESSEN |
| Bedrijvenstraat | 5-15 | 4283 JJ GIESSEN |
| Buitenhof | 1-3 | 4283 HN GIESSEN |
| Burgstraat | 2-38 | 4283 GG GIESSEN |
| Burgstraat | 3-53 | 4283 GE GIESSEN |
| Burgstraat | 40-66 | 4283 GH GIESSEN |
| De Riethof | 1-36 | 4283 RA GIESSEN |
| Den Burcht | 1-24 | 4283 HA GIESSEN |
| Den Dissel | 1-24 | 4283 HL GIESSEN |
| Den Heuvel | 1-2 | 4283 EB GIESSEN |
| Distributiestraat | 21-73 | 4283 JN GIESSEN |
| Eendenveld | 1-13A | 4283 HV GIESSEN |
| Expeditiestraat | 2-14 | 4283 JG GIESSEN |
| Giessensesteeg | 1-21 | 4283 HP GIESSEN |
| Groenstraat | 1-11A | 4283 GD GIESSEN |
| Guldenaerde | 1-49 | 4283 HD GIESSEN |
| Handelstraat | 2-14 | 4283 JK GIESSEN |
| Heerlijkheidstraat | 1-23 | 4283 GL GIESSEN |
| Hendrik Cornelis Hakstraat | 1 | 4283 KA GIESSEN |
| Heuvelkamp | 1-13 | 4283 HZ GIESSEN |
| Hogelandstraat | 1-45 | 4283 GJ GIESSEN |
| Hogelandstraat | 2-26 | 4283 GK GIESSEN |
| Hoofdgraaf | 2-9 | 4283 GT GIESSEN |
| Industrieweg | 1-45 | 4283 GX GIESSEN |
| Industrieweg | 2-30 | 4283 GZ GIESSEN |
| Jagerspad | 1-30 | 4283 GM GIESSEN |
| Karbogerd | 1-5 | 4283 GV GIESSEN |
| Kerkstraat | 1-4 | 4283 JC GIESSEN |
| Korenschoof | 1-27 | 4283 HG GIESSEN |
| Korenschoof | 2-46 | 4283 HH GIESSEN |
| Lage Oldersdijk | 1 | 4283 HW GIESSEN |
| Maasdijk | 2-19 | 4283 GA GIESSEN |
| Maasdijk | 20-27 | 4283 GB GIESSEN |
| Nieuwenhuizen | 2-30 | 4283 HK GIESSEN |
| Nijverheidstraat | 1-15 | 4283 GW GIESSEN |
| Parallelweg | 3-35 | 4283 GR GIESSEN |
| Parallelweg | 16-94 | 4283 GS GIESSEN |
| Productiestraat | 2-44 | 4283 JM GIESSEN |
| Reygerboslaan | 1-32 | 4283 HB GIESSEN |
| Ridderhof | 1-25 | 4283 GN GIESSEN |
| Rietdijk | 1-7 | 4283 HR GIESSEN |
| Ruytewaert | 17-34 | 4283 HE GIESSEN |
| Schoolstraat | 1-8 | 4283 GC GIESSEN |
| Transportstraat | 1-44 | 4283 JL GIESSEN |
| Twee Zalmenstraat | 1-28 | 4283 HC GIESSEN |
| Vlaswiek | 2-12 | 4283 HJ GIESSEN |
| Wethouder A.P. Elshoutplein | 2-30 | 4283 HM GIESSEN |
| Wilgenhof | 1-47 | 4283 JA GIESSEN |
| Wilgenhof | 2-48 | 4283 JB GIESSEN |
Vroeger behoorden tot Giessen ook: Stenen Heul (thans valt dit onder Waardhuizen) en De Eng (thans valt dit onder Uitwijk).
WO II
Gesneuvelden uit Giessen tijdens WO II:
- Hendrik Boender, Dussen 1917-Utrecht 30-4-1945, gemeentesecretaris te Giessen, gedenkplaats op het kerkhof Kerkstraat 2 te Giessen.
- J.B. Hoogerheiden, Sliedrecht 1905-Utrecht 30-4-1945, gedenkplaats op het kerkhof Kerkstraat 2 te Giessen.
- Jan Hak, Giessen 1920-Vught 29-7-1944.
- Gerrit Tameris, Giessen 1909-Utrecht 8-3-1945.
Op het kerkhof aan de Kerkstraat 2 is een monument voor H. Boender en J.B. Hoogerheiden.
Op de rechtersteen staat: Hendrik Boender; Gemeentesecretaris van Giessen; Geboren 30 october 1917; Gefusileerd 30 april 1945; Maer de Heer van hier boven; Die alle dinck regeert; Die men altyt moet loven; En heeftet niet begheert.
In de bundel "Richting Giessen" zijn verhalen opgenomen over oorlogsgebeurtenissen in Giessen en omgeving.
Auteursrechten
Hergebruik van foto's op deze webpagina mag onder de Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 licentie, CC-BY-SA 4.0. Deze webpagina bevat ook links naar externe pagina's, voor de rechten van teksten en foto's daarvan, zie de betreffende externe pagina.